Kecida speurt in een miljoenenbrij aan data

Uitdaging: speur in een brij van vele duizenden mails naar sporen van belastingfraude. Kenniscentrum Kecida van het NFI blijkt er meester in te zijn. Het kan verbanden leggen die opdrachtgever FIOD-ECD zelf nooit gevonden had.

Het heeft er alle schijn van dat zich bij een grote bank een zogenaamde carrouselfraude met BTW heeft voorgedaan. Het gaat om illegale transacties die snel achter elkaar plaatsvinden in administratief verband, waarbij miljarden euro’s en transacties aan elkaar gelieerd blijken te zijn. Zonder de expertise van het Kennis- en expertisecentrum voor intelligente data-analyse, afgekort Kecida, was de informatie in het genoemde voorbeeld volgens John van Grinsven nooit boven water gekomen. Van Grinsven is Management Team-lid bij de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst - Economische controledienst (FIOD-ECD).

“Soms kun je volstaan met de kennis van eigen mensen, maar soms is inhuren beter. Bij Kecida is specifieke kennis gebundeld, en we werken ook nog eens innovatief en multidisciplinair samen. Met gegevens van het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD), de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), noem maar op.”
Daar raakt Van Grinsven meteen de kern van de zaak en tevens de kracht van Kecida. Het kenniscentrum heeft specifieke expertise in huis, hooggeschoolde en gescreende krachten. En computersystemen die bepaalde algoritmen ontwikkelen en die dwarsverbanden in een brij van data blootleggen.

Onorthodoxe werkwijze

"Wij richten ons op complexere zaken, altijd in samenwerking met experts van de opdrachtgever”, vertelt Nienke van den Berg. Zij is teamleider van Kecida, dat onderdeel is van het NFI. Het kenniscentrum verricht in opdracht van haar klanten twee soorten onderzoek. Zaakonderzoek, bijvoorbeeld opsporingsonderzoek, maar ook strategisch onderzoek. Daarbij bekijken (computer)specialisten datagegevens in bestanden en combineren ze gegevens tot in detail. Alles is maatwerk, er is niet slechts één aanpak.

John van Grinsven is als klant vooral te spreken over de snelheid en de onorthodoxe werkwijze van Kecida. “Het legt verbanden tussen gigantisch veel gegevens. Het gaat over terabytes (1 terabyte is 1000 gigabytes, red.). Wij kunnen bij belastingfraude best sorteren op zoeknamen en trefwoorden, maar Kecida doet dat op meer methodische wijze en vindt verbanden die we zelf niet zouden kunnen leggen.”

Nienke van den Berg benadrukt dat de innovatieve manier van opsporen ook kan leiden tot andere sancties. Een toelichting. “Zag je voorheen één iemand iets verdachts doen, dan pakte je die persoon strafrechtelijk aan. Nu toont ons onderzoek mogelijk aan dat diegene onderdeel is van een heel netwerk. Vervolgens kun je beoordelen of je de persoon of het netwerk strafrechtelijk, financieel of bestuursrechtelijk gaat aanpakken.” 

Elkaar helpen

Wanneer Kecida een opdracht binnenkrijgt, gaan de medewerkers aan de slag met een onderzoeksvraag en koppelen ze de gevonden informatie aan het einde van het traject terug naar de opdrachtgever. Dat gebeurt in de vorm van een rapport of een systeem dat overgedragen wordt. Data die in handen zijn van het kenniscentrum, worden uiteindelijk vernietigd. De opgedane kennis blijft bewaard in de ‘koppies’ van de medewerkers. Zo snijdt het mes aan twee kanten, volgens John van Grinsven: “We kunnen elkaar helpen. Kecida lost voor ons zaken op en doet op zijn beurt weer ervaring op voor volgende zaken.”