Luminol schaadt bloedsporen niet

Luminol heeft geen schadelijk effect op de DNA-profilering. Dat zeggen onderzoekers van het NFI. Verder blijkt het direct invriezen van een bloedbemonstering, zonder vooraf drogen, de beste kans te geven op een goed profiel. De spoedprocedure bij het NFI voor luminol vervalt daarom per 1 januari 2010.

De onderzoekers verdunden minimale bloedsporen met gelijke hoeveelheden water of de door de technische recherche gebruikte luminoloplossing. Ze leverden dezelfde, intacte DNA-profielen op. Daarmee is aangetoond dat de luminoloplossing geen negatief effect heeft op de DNA-profilering. Luminol is een middel dat onzichtbare bloedsporen tijdelijk laat oplichten in het donker.

Invriezen

Lang waren de effecten van luminol op het DNA onduidelijk. Daarom werd het middel door de politie terughoudend toegepast, ook op aanraden van forensisch onderzoekers. Ook al is luminol niet schadelijk, dit advies verandert niet, vertelt onderzoeker van het NFI Bas de Jong. “Want door luminol (of wat voor vloeistof dan ook) te gebruiken op een PD, verdun je onvermijdelijk het aanwezige bloed. Daardoor verlaag je de DNA-concentratie, waardoor het DNA-profiel mogelijk niet meer te detecteren is.”
Wat het experiment van het NFI verder uitwijst, is dat de bloedbemonsteringen het beste zonder vooraf drogen kunnen worden ingevroren. Nu worden de bemonsteringen vaak nog gedroogd en met spoed naar een onderzoekslab gebracht. In het experiment werden de honderden mengsels na bemonstering deels ingevroren, deels direct verwerkt en deels gedroogd op kamertemperatuur bewaard. De ingevroren sporen leverden een aanzienlijk beter DNA-profiel.
Daarom adviseert het NFI om luminol-behandelde bloedbemonsteringen voortaan zonder vooraf drogen in te vriezen. Er hoeft dus ook geen gaatje meer in de koker van de wattenstaaf gemaakt te worden. Het liefst gebeurt het invriezen nog op de PD, aldus De Jong. “Er wordt momenteel gewerkt aan de mogelijkheden hiervoor.” De ingevroren monsters hoeven dan niet meer met spoed naar een onderzoekslab gebracht te worden. Het spoedtraject dat het NFI momenteel aanhoudt voor luminol zal om deze reden per 1 januari 2010 komen te vervallen. Zolang het (nog) niet mogelijk is om de bemonsteringen in te vriezen, moet het spoor zo spoedig mogelijk worden ingevroren bij een FSO of het NFI.

Complete SVO’s hoeven overigens niet te worden ingevroren, het gaat hier enkel om de bemonsteringen. Als het mogelijk is, kunnen luminol-behandelde SVO’s het beste gewoon worden gedroogd en in zijn geheel worden opgestuurd naar het NFI. Voor een uitgeknipt spoor geldt hetzelfde. Echter, als een SVO met een bevochtigde wattenstaaf bemonsterd wordt, moet de bemonstering z.s.m. worden ingevroren.
Dit verschil in werkwijze komt door het gebruik van de bevochtigde wattenstaaf. De Jong: “Het drogen van de wattenstaaf blijkt schadelijk te zijn voor de bloedcellen. Bij minimale bloedsporen kan deze schade net zorgen dat het kleine beetje DNA dat het spoor bevat, beschadigd raakt en niet meer gedetecteerd wordt.” Een compleet SVO of uitgeknipt spoor heeft deze extra droogstap niet en hoeft daarom niet te worden ingevroren.

Werkwijze aangepast

Technisch rechercheur Elizabeth van Zanten doet bloedsporenonderzoek bij de politie Midden- en West-Brabant. Zij is blij met de onderzoeksresultaten. “Fantastisch nieuws dat luminol het DNA-profiel niet aantast. In de meeste grote onderzoeken gebruiken we de luminolspray - en dat kan nu dus zo blijven.” Bloedsporen zijn belangrijk voor reconstructies, bijvoorbeeld om spatpatronen en schoensporen te ontwaren en bloedsporen zijn nodig voor het opstellen van DNA-profielen.
De technisch rechercheur kent het advies van het NFI om bloedbemonsteringen voortaan in te vriezen. In Midden West Brabant is de werkwijze inmiddels aangepast. “Het is een groot voordeel dat de sporen, nu ze ingevroren zijn, niet meer in allerijl naar het NFI hoeven.”
Van Zanten zegt altijd al voorzichtig te werk te gaan, om verdunning van bloed met luminol te beperken. “Op een oude plaats delict, die misschien met chemische middelen is schoongemaakt, zijn de sporen vaak minimaal. Je wilt niet het laatste beetje DNA vernietigen door het te veel te verdunnen. Zoals in CSI, met een plantenspuit, zullen we nooit werken.”

Spoed bij NFI vervalt

Vanaf 1 januari 2010 behandelt het NFI luminolsporen niet meer als spoedzaak. Luminolmonsters kunnen direct na veiligstelling ingevroren worden door de forensische opsporing, of anders direct naar het NFI gebracht worden voor invriezing.

Meer informatie

 Meer informatie over de luminolprocedure kan verkregen worden via de Front Office NFI (FON).