Nationale bomdatabase in de maak

Eind 2011 heeft Nederland zijn eigen nationale bomdatabase. Daarin wordt veel kennis opgeslagen over explosieven, verdachte pakketjes en bommeldingen. De mogelijkheid bestaat om die kennis razendsnel te delen. Ter plekke, als het moet.

2013, ergens in Nederland: de explosievenverkenner van de politie maakt een foto van een zojuist aangetroffen verdacht pakketje. Hij verzendt de foto met zijn telefoon naar de nationale bomdatabase bij het NFI. Niet veel later krijgt de politiebeambte een telefoontje van de forensisch expert van het NFI. Ook ontvangt hij achtergrondinformatie over het pakketje van zijn collega’s bij het KLPD en de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD). Daar zit een filmpje bij van een soortgelijk pakketje, dat een maand eerder elders in het land is aangetroffen. De EOD waarschuwt de explosievenverkenner voor mogelijke boobytraps. Op basis van alle verstrekte informatie besluit hij de EOD erbij te halen.

“Het is nu nog een ideaal, een droom”, zegt Mattijs Koeberg, teamleider Explosies en explosieven bij het NFI, “maar ik heb al demonstraties gezien waarbij kennis over explosieven ter plekke, op een plaats delict, werd gedeeld en opgevraagd. ”Noodzakelijke voorwaarde voor die droom: een bomdatasysteem (BDS). Met daarin alle denkbare informatie over explosieven, verdachte pakketjes of bommeldingen in Nederland. Een database die de mogelijkheid biedt om al deze informatie te delen. Bovendien kunnen politieregio’s, KLPD, Defensie, NFI en  andere diensten hun data straks eenvoudig in het bomdatasysteem aanvullen. “Het NFI heeft alleen al tweehonderd explosiegerelateerde zaken per jaar. Daar komt heel veel kennis uit voort. Kennis die zowel voor veiligheidsdiensten als opsporingsdiensten interessant is.”

Dreiging

De database dient verschillende doelen. “Hoe meer je weet, hoe veiliger en efficiënter je kunt opereren tijdens een actuele dreiging”, legt Koeberg uit. Niet alleen NFI-zaken komen in de database. Zo kan Defensie bijvoorbeeld beschrijvingen van oude munitie in het systeem zetten en de politie kan er bommeldingen in kwijt. Elke betrokken partij kan ook data opvragen op basis van specifieke vragen. De database levert niet alleen operationele informatie op een plaats delict, maar ontsluit ook informatie voor bewijsvoering of verder onderzoek.

Need to know

In de nieuwe centrale database plaatsen de gebruikers dus zelf relevante (technische) informatie. Toch zal niet zomaar al die specifieke informatie voor elke gebruikersgroep oproepbaar zijn. Dat is uit (inter)nationale veiligheidsoverwegingen niet wenselijk.
De gebruikers zullen bij de implementatie van het nieuwe BDS onderling de autorisatie van hun informatie afstemmen: welke informatie mag iedere gebruiker lezen, en welke niet. Mattijs Koeberg: “Wij zijn geen opsporingsinstantie. Onze bijdragen en vragen aan het systeem zijn van forensische aard. Dat is ons belang. Maar Defensie of het KLPD heeft weer andere belangen.”
Het NFI zorgt ervoor dat het datasysteem over een jaar volgens dit 'need to know'-principe zal gaan werken en gaat de databank ook beheren. De gebruikers blijven uiteraard eigenaar van hun eigen (geautoriseerde) informatie. 

Erik Akerboom, nationaal coördinator terrorismebestrijding

“Als nationaal coördinator terrorismebestrijding (NCTb) is het mijn taak te voorkomen dat terroristen en andere kwaadwillenden misbruik maken van wapens en (zelfgemaakte) explosieven. De uitwisseling van technische en gevalideerde informatie ondersteunt crisisbeheersing en terrorismebestrijding. Wanneer het gaat om de veiligheid van burgers, hulpverleners en kritieke objecten, moet zo snel mogelijk over de juiste informatie beschikt kunnen worden. Dit is één van de harde lessen van verschillende incidenten en aanslagen, zowel nationaal en internationaal. Een tweede les is dat samenwerken tussen relevante nationale en internationale ketenpartners, zoals Europol en INTERPOL, noodzakelijk is.”

De overeenkomst tot implementatie van het Nederlands BDS werd 27 oktober jongstleden getekend door NCTb en NFI.